You are not logged in.

Dear visitor, welcome to MUT İLÇEMİZ NET. If this is your first visit here, please read the Help. It explains in detail how this page works. To use all features of this page, you should consider registering. Please use the registration form, to register here or read more information about the registration process. If you are already registered, please login here.

musti

Moderator

  • "musti" is male
  • "musti" started this thread

Posts: 2,532

Location: Bayern

  • Send private message

1

Thursday, April 10th 2008, 8:30pm

Geri Dönüsüm Nasil Yapilir?

GERİ KAZANIM, DÖNÜŞÜM



Tabii kaynakların sınırsız olmadığı, dikkatlice kullanılmadığı takdirde bir gün bu kaynakların tükeneceği şüphesizdir. Kaynak israfını önlemenin yanında, hayat standartlarını yükseltme çabaları ve ortaya çıkan enerji krizi ile bu gerçeği gören gelişmiş ülkeler atıkların geri kazanılması ve tekrar kullanılması için yöntemler aramış ve geliştirmişlerdir. Aynı gerçeğin ışığı altında Avrupa Ekonomik Topluluğu üye Ülkerlide atıkların geri kazanılması şartını getirmiştir. (Curi, Kocasoy, 1982)


Kalkınma çabasında olan ve ekonomik zorluklarla karşı karşıya bulunan gelişmekte olan ülkelerinde tabii kaynaklarından uzun vadede ve maksimum bir şekilde faydalanabilmeleri için atık israfına son vermeleri, ekonomik değeri olan maddeleri geri kazanma ve tekrar kullanma yöntemlerini araştırmaları gerekmektedir.
Demir, çekli, bakır, kurşun, kağıt, plastik, kauçuk, cam gibi maddelerin geri kazanılması ve tekrar kullanılması, tabii kaynaklarımızın tükenmesini önleyeceği gibi ülke ihtiyaçlarını karşılayabilmek için ithal edilen hurda malzemeye ödenen döviz miktarını azaltacak, kullanılan enerjiden büyük ölçüde tasarruf edilecektir. En az yukarıda sayılanlar kadar önemli olan diğer bir husus da uzaklaştırılacak katı miktarlarında ki büyük azalma ve dolayısıyla çevre kirliliğinin önemli ölçüde önlenmesidir. Özellikle katı atıkları düzenli bir şekilde bertaraf edebilmek için yeterli alan bulunmayan ülkeler için katı atık miktarının ve hacminin azalması büyük bir avantajdır.
Araştırmalara göre metallerin geri kazanılması için harcanan enerji metallerin madenlerden çıkartılması için gereken enerjiden çok daha azdır. Şöyle ki geri kazanılmış metalden 1 ton alüminyum yapmak için gereken enerji cevherden yapılacak alüminyum için harcanan enerjinin %4üdür. Aynı şekilde bakır bileşimlerin, geri kazanılması için gereken enerji bu metalin madenlerden çıkartılması için gereken enerjinin sadece %13, ve demi/çelik için %19u kadardır. Aynı şekilde 1 ton kullanılmış kağıdın geri kazanılması ile 17 ağaç kurtarılmakta 4100 kilovat saatlik enerji tasarruf edilmektedir ki bu miktar bir ailenin ortalama olarak 1 yılda kullandıkları elektrik enerjisidir.
Atıkların önemli miktarını geri dönüştürülerek ve yeniden kullanılabilir malzemeler yapılmaktadır. Örneğin; atıkları içindeki cam, metal, plastik ve kağıt/karton gibi atılar çeşitli işlemlerden geçirilerek yeni bir hammadde olarak değerlendirilebilmektedir. Bu atıkların hammadde gibi kullanılarak şişe, kutu, plastik, kağıt, gübre gibi yeni bir maddeye dönüştürülmelerine geri dönüşüm denir. Sağlıklı bir geri dönüşüm sisteminin ilk basamağı ise bu malzemelerin kaynağında ayırmak suretiyle toplanılmasıdır. Geri dönüştürülebilir nitelikteki bu atıklar normal çöple karıştığında bu malzemelerden üretilen ikincil malzemeler çok daha düşük nitelikte olmakta ve temizlik işlerinde sorunlar olabilmektedir. Bu yüzden geri dönüşüm işleminin en önemli basamağını kaynakta ayırma ve ayrı toplama oluşturur.


Geri Kazanım Konusunda Bunları Biliyor Musunuz ?



" Geri dönüşüm ve tekrar kullanımın ötesinde, atıkların özelliklerinden yararlanılarak içindeki bileşenlerin fizikseli kimyasal veya biyokimyasal yöntemlerle başka ürünlere veya enerjiye çevrilmesine Geri Kazanım denilmektedir.
" Geri kazanımla, doğal kaynaklarımız korunur, enerji tasarrufu sağlanır, ekonomiye destek sağlanır, çöplüğe giden atık miktarı azalır ve geleceğe yatırım yapılır.
" Türkiyede atıkların geri kazanımı konusunda uzun yıllardır süre gelen çalışmalar vardır. Cam kağıt, karton, plastik ve metal atıklar özellikle çöp dökme sahalarından ve sokak toplayıcıları kanalıyla sokaklardan toplanmakta ve hammadde kaynağı olarak çeşitli sektörlerde kullanılmaktadır.
" Kullanılmış ambalajların ve diğer değerlendirilebilir atıkların genel çöpten ayrı ve temiz olarak toplanması yöntemi geri kazanım sürecinin ilk aşamasını oluşturmaktadır. Ayrı toplanan geri kazanılabilir atıkların geri dönüşüm işlemine tabi tutulabilmesi için cinslerine göre de ayrılmaları gerekmektedir.
" Türkiyede çöp miktarının yaklaşık %15-20sini geri kazanılabilir nitelikli atıklar oluşturmaktadır.
" Ambalaj çöp değil aynı zamanda bir hammaddedir. Yeniden kazanımı mümkün olan ambalajları evlerimizde ayrı toplayalım.
" Herhangi bir ürünü alırken geri dönüşümlü olmasına dikkat edelim.
" Kağıtlarımızı, defterlerimizi tutumlu kullanıp kullanılmış kağıtları geri kazanalım.
" Tükettiğimiz kağıtları çöpe atmak yerine toplayıp ekonomiye kazandırabilir ve çevre kirliliğini önleyebiliriz.
" Bir ton kullanılmış kağıt, geri kazanıldığında 16 adet çam ağacının bir ton kullanılmış gazete kağıdı kullanıldığında ise 8 adet çam ağacının kesilmesi önlemiş olacaktır.
" İnsanların birbirlerine gönderdiği mektupların %44ü okunmamaktadır.
" Yalnızca 100.000 aile gereksiz yazışmayı durdurursa, her yıl 150.000 ağaç kesilmekten kurtulacaktır.
" Bir insan, ömrünün 8 ayını, gereksiz yazışma zarflarını açarak geçirmektedir.
" Bir büro elemanı yılda, 81 kilo yüksek vasıflı kağıdı çöpe atmaktadır.
" Bir kere kullanıp atacağımız poşetler yerine, sürekli kullanabileceğimiz bez torba, seper ve fileleri tercih edelim.
" Plastikler doğada parçalanma süresi en uzun olan madde olduğu için yok edilmesi güçtür. Bu nedenle bu maddelerin mümkün olduğunca ayrı biriktirilip geri kazanılmaları sağlanmalıdır.
" Plastik ambalaj atıkları yıkanıp granül haline dönüştürülerek ikincil ürün üretiminde ham madde olarak kullanılmaktadır. Sera örtüsü, otomotiv sektöründe plastik torba, marley, pis su borusu, elyaf ve dolgu malzemesi, araba yedek parçası yapımında kullanılmaktadır.
" Yeni üretime kıyasla, matal ve plastikte % 95 enerji tasarrufu sağlarız.
" Geri dönen her bir ton cam için yaklaşık 100 litre petrol tasarruf edillmiş olacaktır.
" Bir cam şişe doğada 4000 yıl, plastik 1000 yıl, ciklet 5 yıl, bira kutusu 10-100 yıl, sigara filtresi 2 yıl süre ile yok olmamaktadır.
" Evsel atıklar arasında cam şişe ve kavanozların geri dönüşümü ülkemizde oldukça eski yıllara uzanmaktadır. Renklerine göre ayrılan cam şişe ve kavanozlar ve diğer cam atıklar krılarak cam tozu haline getirilir. Cam tozu, kum, kireç taşı ve soda külü ile karıştırılır ve yüksek sıcaklıkta şekillendirilerek yeni ürünlere dönüştürülür.
Hangi Maddeler Geri Dönüştürülebilir:

Çöpün içindeki geri dönüştürülebilir malzemelerin önemli bir miktarını yiyecek ve içecek ambalajlarında kullanılan metal plastik ve cam atıklar ile kağıt ve karton oluşturmaktadır. Bunun yanında kemik, tekstil parçaları da özel ayırma tesislerinde geri dönüştürülebilmektedir.

Geri Dönüşüm Siteminin 5 Temel Basamağı:

1.Kaynakta Ayırma; Değerlendirilebilir nitelikli atıkları çöple karışmadan oluştukları kaynakta ayırarak biriktirme.

2.Değerlendirilebilir Atıkları Ayrı Toplama; Bu işlem değerlendirilebilir atıkların çöple karışmadan temiz bir şekilde ayrı toplanmasını sağlar.

3.Sınıflama; Bu işlem kaynağında ayrı toplanan malzemelerin cam, metal plastik ve kağıt bazında sınıflara ayrılmasını sağlar.

4.Değerlendirme; Temiz ayrılmış kullanılmış malzemelerin ekonomiğe geri dönüşüm işlemidir. Bu işlemde malzeme kimyasal ve fiziksel olarak değişime uğrayarak yeni bir malzeme olarak ekonomiye geri döner.

5.Yeni Ürünü Ekonomiye Kazandırma; Geri dönüştürülen ürünün yeniden kullanıma sunulmasıdır.






Geri Dönüşüm Nasıl Yapılır?

Günümüzde en kötü kokulardan biri de sanırım çöplerin etrafa yaydığı o pis kokudur. Özellikle yaz mevsiminin gelmesi ile birlikte bu koku daha da fazlalaşır. Herkesin evinin önünde veya oturduğu sokakta bir çöp bidonu vardır . Bidonlardaki bu çöpler her akşam düzenli olarak belediyelerin çöp arabaları ile toplanır. Hiç düşündünüz mü bu toplanan çöpler nereye götürülüyor, nasıl yok ediliyor veya nasıl değerlendiriliyor?

Son zamanlarda bazı şehirlerde, toplanan çöplerden yararlanmak için bir takım projeler geliştiriliyor. Bunlardan bir tanesi de Geri Dönüşüm Projesi. Bu yazıda piroliz işlemi ile geri dönüşüm nasıl yapılır onu anlatacağız. Belki de ilk kez çöplerinde bir işe yaradığını ve ekonomiye nasıl katkıda bulunduğunu geri dönüşüm yazısı sayesinde öğreneceksiniz.

ÇÖPÜN TOPLANMASI

En az 5000 yıldan bu yana lağım suları için kanalizasyon sistemleri vardı. Fakat artıkların ya da katı çöplerin yok edilmesiyle ilgili sistemler henüz geliştirilmemişti. Örneğin İlkel topluluklar, ürettikleri çöp yığınları dayanılmayacak ölçüye ulaştığında, sorunu başka bir yere göç etmekte bulurlarmış. Zamanla kentlerin büyümesi, günlük yaşamda üretilen çöpün yok edilmesine ilişkin sorunları daha da arttırmıştır.

Çöpler ortaya 3 sorun çıkarır.

- Toplama

- Depolanma

- Yok edilme

Birçok kişi için çöpçü, çöp sorununun son noktasını temsil eder. Özel olarak yapılan ilk çöp toplama aracı 1922 yılında ortaya çıkmıştır. Şimdiki çöp toplama araçları, 2 yandan yüklenebilmekte; sıkıştırma, üst üste bindirme türünden değişik hidrolik özellikler taşımaktadır.

Çevre korumacıların çöp konusuna ağırlık vermesi; halkıda evlerde alınan çöplerin yok ediliş biçimiyle ilgilenmesine sebep olmuştur. Aynı zamanda yerel yönetimlerde çöplerin atılabileceği arazi bulmakta zorlanmaktadır. Çoğu ülkede eskiden uygulanan açık çöplük sistemi yetersiz olduğu, kötü bir görünüm verdiği, ekonomik olmadığı ve tehlike yarattığı için bırakılmıştır. Ülkemizde de son zamanlarda Geri Dönüşüm Dönüştürme projeleri gündeme gelmektedir. Peki geri dönüşüm işlemi nasıl yapılmaktadır. Gelin hep beraber bu konuyu daha detaylı inceleyelim.


KATI ATIĞA UYGULANAN İŞLEMLER

Geri dönüşüm anlatmadan, öncelikle gömme, yakma ve piroliz yöntemlerini kısaca açıklayalım.

Gömme İşlemi

Bu işlemde ilk olarak yerleşim bölgelerinden uzak, tarımda kullanılmayan çorak araziler seçilir. Buralarda geniş ve derin çukurlar açılarak çöpler bu çukurlara doldurulur. Çukurların üstü sızdırmayı engelleyen yalıtım malzemesiyle kaplanır. Toprağın örtülmesi ile gömme işlemi tamamlanır.

Yakma İşlemi

Türkiye'de kullanılan ikinci sistem olan yakma yöntemi ise yaratılan çöp dağlarının kendi içinde zamanla oluşan karbon gazının yardımı ile tutuşturularak içten içe yakılmasıdır.

Bu yöntem konunun uzmanı olmayan kişiler tarafından gelişi güzel yapılmaktadır. Ancak bu sistem için yapılan işlem, bazen getireceği yarardan çok daha fazla zararı beraberinde getirmektedir. Çünkü yakma işlemi, çöp dağları içinde olan karbon gazı miktarı ölçülmeden yapıldığında; gazın fazla olması halinde ani patlamalara, can ve mal kaybına yol açacaktır.

Piroliz İşlemi

Birçok gelişmiş ülkede çöp yığınlarını ortadan kaldırmak için yakma ve gömme işlemleri yerine çöpün değerlendirildiği, atıkların içindeki işe yarar kısımların geri kazanıldığı piroliz işlemine başvurulmaktadır.

Piroliz anlaşılır bir dille; çöp yığınları içindeki cam ve metallerin ayrılmasından sonra geriye kalan ve işe yaramaz gibi görünen organik maddelerin; hava kullanılmadan ısıtılarak gaz, sıvı yakıt ve kömüre dönüştürülmesidir.

Piroliz işlemi; demir-çelik endüstrisi veya kimya endüstrisinde kullanılan, yüksek sıcaklığa, klorit ve sülfitler gibi aşındırıcı gazlara dayanıklı bir yapıya sahip fırınlarda yapılmaktadır. Fırının tabanı erimeyen bir yapıya sahiptir. Atıklar fırının üst kısmından fırına atılır. Fırının sıcaklığı aşağıya indikçe arttığı için atıklar dibe çöktükçe erirler ve atıkların yapısında bulunan gazlar açığa çıkar. Oluşan bu gazlar ısındıkları için yükselirler ve fırının üst kısmına yakın bir yerden dışarı çıkarlar.Çıkan gazı külden kurtarmak ve nemini almak için Gaz Temizleme Ünitesine gerek vardır. Diğer atıklar fırının dip kısmında erimiş mucur olarak birikir. Mucur su vasıtasıyla ayrıştırma tanklarına gönderilir. Ayrıştırma tankında, metallerden arındırılan mucur yüksek vasıflı karbon (Kok Kömürü) olarak değerlendirilir.

Buraya kadar şehir çöplerine uygulanan yakma, gömme ve piroliz işlemlerini basitçe açıkladık. Katı Atık Dönüştürme İşleminin nasıl yapıldığına geçmeden önce sizlere küçük bir dip not. Piroliz işlemi diğer iki işleme göre çöplere uygulanacak en kazançlı ve en güvenli yöntemdir.
GERİ DÖNÜŞTÜRME TESİSİ

Fabrikada esas işlemin yapıldığı yer piroliz fırınıdır. (Piroliz fırınının yapısını ve özelliklerini yukarıda anlatmıştık.) Fabrika alanına gelecek çöplerin piroliz fırınına verilmeden önce ve fırından ürünler alındıktan sonra bu ürünlerin düzenlenmesi için birtakım ön-arka elemanlara ihtiyaç vardır. Sözü geçen ön-arka ekipmanlar ve piroliz fırınının birleştirilmesi ile çöp işleme fabrikası meydana gelmektedir.
[schild] Resmi büyütmek icin üzerine 2x tiklamalisiniz [/schild]


İlk işlem olarak fabrika alanına kamyonlarla gelecek olan çöpün içinde bulunan mobilya, beyaz eşya ve öteki büyük maddeler elle ayrılır. Büyük maddelerin ayrılması için parçalama ekipmanına gerek yoktur.

Bu ayırma işleminden sonra kamyonlar yüklerini nakledicilere boşaltır. Naklediciler atıkları ayırıcı eleğe taşır. Bu bölümde büyük parçalı metaller ayrılarak preslenmek üzere kalıplama bölmesine gönderilirler. Diğer atıklar boyut indirgemesi için parçalayıcıya geçerler.

Parçalayıcıdan çıkan atıklar hava sınıflandırıcısına geçer. Bu bölümde, kompresör vasıtası ile üflenen havanın etkisiyle atıklar içinde bulunan cam, metal ve plastik parçacıkları dibe çöker.

Hava sınıflandırıcısından geçen atıklar piroliz fırınına verilir. Fırında bir önceki bölümde anlattığımız piroliz işlemi gerçekleştirilir. Piroliz işlemi sonucunda iki ana ürün elde edilir. GAZ ve KÖMÜRLEŞMİŞ ATIKLAR.

Piroliz işlemi sonunda üretilen gaz, temizlenmek üzere gaz temizleme ünitesine geçer. Gaz temizleme ünitesinde birtakım kimyasal işlemlerden geçirilerek yağ ve külden arındırılan gazın içinde kalan nem oranı kondansatör vasıtası ile indirgenir.Kondansatörden çıkan gazın sıcaklığı oldukça yüksektir. Bu gazın sıcaklığı ısı değiştiricilerle suya aktarılır ve suyun buharlaşması sağlanır. Tesisin kenarına kurulan buhar türübinü vasıtasıyla elektrik enerjisi üretilir. Buhar türübinünde kullanılan buhar tekrar yoğunlaşır ve su haline gelir. Bu su daha sonra ısı değiştiricilere geri sirküle edilir ve tamamen kapalı devre olan bir sistemde yeniden kullanılır.

Diğer yandan ayrıştırma tanklarına geçen mucur, buradan alındıktan sonra yüksek vasıflı karbon (KOK KÖMÜRÜ) olarak değer görür.Bu vasıflı karbon ise, sanayinin birçok dalında kullanılabilir.

Ayrıca eleme işlemi sırasında gelen artıklar içinden ayrılan metaller yapılarına göre:

1. Alüminyum

2. Demir

3. Demir ihtiva etmeyen metaller olarak sınıflandırılıp preslenir. Ve ihale yolu ile dışarıdaki firmalara verilerek bu metallerin işlenmesi sağlanır. Tesiste işlenen katı atık sonucu elde edilen ürünler şunlardır:

Yanıcı gaz, kömür, elektrik, metal, cam, plastik

Bu ürünlerden cam, metal ve plastik üretim oranı sabit olmayıp çöpün bileşimindeki oranlarına göre değişir. Bu malzemelerin satışından dolayı yılda belirli bir kazanç elde edilir. Yani çöp paraya dönüştürülür.

Bu yazıyı okuduktan sonra çöplerinde bir işe yaradığını öğrenen sizler, en azından cam şişeleri çöpe atmak yerine; belediyelerin belirli yerlere yerleştirdiği cam toplama kutularına atarak hem çevreye hem de ülke ekonomisine bir katkıda bulunabilirsiniz.

BUNLARI BİLİYOR MUSUNUZ?

- Ülkemizde ilk çöp faciası 1993 yılında İstanbul Ümraniye meydana gelmiştir. Sebebi; çöp dökümü yapılan alanda usulüne uygun bir döküm yapılmamasından dolayı kayma olmasıdır.

- Cam, kağıt, plastik, metal gibi atıklar çöp dökme sahalarından toplanarak hammadde olarak geri dönmektedir.

- Plastikler doğada parçalanma süresi en uzun olan maddedir (1000 yıl). Sigara filtresi 2 yıl, çiklet 5 yıldır.

- Çöplere atılan pillerin içindeki kimyasal maddeler toprağa ve suya karışarak insanlara zehir olarak geri dönmektedir.

- Ülkemizde günde 65 bin ton çöp ortaya çıkmaktadır.
Sadece Bir İyi Vardır, Bilgi ; Ve Sadece Bir Kötü Vardır, Cehalet

Counter:

Hits today: 1,867 | Hits yesterday: 2,177 | Hits record: 29,315 | Hits total: 3,426,224 | Clicks today: 11,033 | Clicks yesterday: 14,626 | Clicks total: 20,539,101 | Counter age (days): 1,092.71 | Counts since: Jul 27th 2011, 11:39pm
Rate this thread
istatistikler

 

Web Stats